Rządowy Poradnik bezpieczeństwa to książeczka przygotowana wspólnie przez Ministerstwo Obrony Narodowej, MSWiA i Rządowe Centrum Bezpieczeństwa. Akcja wysyłania jej do domów rozpoczęła się 22 grudnia 2025 roku, a do końca stycznia 2026 roku miała trafić do blisko 16,3 mln gospodarstw domowych. Wydanie, o którym piszemy, to numer publikacji 1/2025. Sprawdziliśmy 24 października 2026: strona projektu oferuje tylko to wydanie, w wersji pionowej i poziomej oraz po angielsku, ukraińsku i litewsku.
To nie jest instrukcja na wypadek wojny. MSWiA pisze, że materiał dotyczy przede wszystkim reagowania na klęski żywiołowe, awarie, blackout, dezinformację i zagrożenia hybrydowe, a nie wyłącznie konfliktu zbrojnego.
Z czego się składa
Poradnik ma cztery części. Wstęp tłumaczy, kto za co odpowiada: państwo, służby, organizacje i ty. Przygotowanie to rzeczy do zrobienia z wyprzedzeniem: zdrowie i psychika, osoby potrzebujące pomocy, zwierzęta, dom i zapasy. Reagowanie to krótkie rozdziały o konkretnych sytuacjach, od sygnałów alarmowych i ewakuacji przez pożar, powódź i brak prądu po zagrożenia cyfrowe, pierwszą pomoc i higienę w kryzysie.
Na końcu jest plan. To puste rubryki na kontakty, miejsca spotkań, choroby i leki oraz ważne telefony, które wypełniasz długopisem razem z domownikami.
Papierowego egzemplarza możesz nie mieć. MSWiA zapowiadało, że pozostały nakład trafi do urzędów wojewódzkich i samorządów, skąd można go odebrać. Poradnik jest też do pobrania ze strony poradnikbezpieczenstwa.gov.pl, a od 5 lutego 2026 także w aplikacji mObywatel, gdzie jest podzielony na pięć podstron: zasady bezpieczeństwa, plecak ewakuacyjny, sygnały alarmowe, numery SOS i niepokojące sytuacje.
Rzeczy, które łatwo przeoczyć
Po spisie treści trudno zgadnąć, ile w poradniku drobnych, praktycznych rzeczy. Jeśli masz zwierzę domowe, dostajesz dla niego osobną listę: dokumentację zdrowotną w jednym miejscu, sprzęt do transportu oraz zapas karmy, wody pitnej i leków na kilka dni. Kto ma zwierzęta gospodarskie, czyta o zapasie paszy i wody na 14 dni i o zbiornikach na deszczówkę. Za ewakuację zwierząt odpowiada ich właściciel, więc szczegóły dla swojej okolicy sprawdzisz w urzędzie gminy.
W rozdziale o powodzi jest system flag na sytuację, gdy ewakuacja nie jest możliwa. Biała flaga oznacza "muszę się ewakuować", czerwona "potrzebuję pomocy medycznej", a niebieska "potrzebuję żywności i wody". Flagę możesz zrobić choćby z ubrań.
Jest też rada, którą łatwo zbyć wzruszeniem ramion: postaraj się o kartę grupy krwi. Dostaniesz ją w Centrum Krwiodawstwa lub w laboratorium medycznym, nawet jeśli nie oddajesz krwi.
Dziesięć zasad na ostatniej stronie
Na końcu poradnik zbiera dziesięć zasad. Oto one, w naszym skrócie:
- Korzystaj z wiarygodnych źródeł informacji, przede wszystkim rządowych.
- Opracuj i przećwicz rodzinny plan kryzysowy, także na wypadek ewakuacji i rozdzielenia.
- Przygotuj domowe zapasy na minimum 3 dni i regularnie je przeglądaj.
- Skompletuj apteczkę z lekami i naucz się pierwszej pomocy.
- Regularnie rób lub zlecaj przeglądy instalacji: elektrycznej, gazowej, wentylacyjnej i kominowej.
- Dzieciom i seniorom przygotuj identyfikatory z imieniem, nazwiskiem i telefonem.
- Zwierzęta zaczipuj lub oznakuj.
- Sprawdź, gdzie jest najbliższe miejsce schronienia.
- Skompletuj plecak ewakuacyjny.
- Słuchaj poleceń służb i współdziałaj z innymi.
Od czego zacząć
Poradnik nie ustala kolejności, więc proponujemy swoją, od najtańszego i najszybszego. To nasz pomysł, nie zapis poradnika.
Na pierwszy wieczór wystarczy plan. Zapisz kontakty i wybierz miejsca spotkań w okolicy i poza miejscowością. Poradnik tłumaczy, że to ważne na wypadek rozdzielenia i braku łączności. Dopisz numery do pogotowia energetycznego i gazowego, czyli 991 i 992, oraz do policji, straży i pogotowia, czyli 997, 998 i 999. Zapisz też, kto z domowników potrzebuje leków albo sprzętu na prąd.
Poradnik otwiera hasło "Przeczytaj, przećwicz i zachowaj!" i naprawdę chodzi o ćwiczenie. Rodzinny plan trzeba przećwiczyć, a nie tylko zapisać, więc przejdźcie go raz z całym domem, najlepiej z dziećmi.
Na weekend zostaw zapasy. Kalkulator w liście zapasów i plecaka przeliczy listę z poradnika na twoją liczbę osób. Dopiero potem plecak, bo dobrze skompletowany plecak wymaga pomysłu na wodę, jedzenie i wagę.
Gdy to masz, sprawdź schronienie. Poradnik odsyła po adres do urzędu gminy lub straży pożarnej.
Czego w nim nie znajdziesz
Poradnik podaje jedną ilość: minimum 3 litry wody na osobę na dobę. Nie ma w nim kilogramów jedzenia ani listy na dłużej niż 3 dni.
Nie ma też mapy schronień. Informacje o lokalizacji miejsc schronienia znajdziesz w urzędzie gminy i u straży pożarnej, a nie w książeczce.
W rozdziale o braku prądu poradnik radzi przygotować piecyk gazowy lub olejowy i kominek, ale nie wspomina o czadzie. Opisujemy to w poradniku brak prądu: co robić.
Uwaga na oszustów
Wokół poradnika pojawiły się próby wyłudzeń. Kujawsko-Pomorski Urząd Wojewódzki ostrzega, że poradnik nie nakłada na mieszkańców żadnych obowiązków. Nikt nie ma prawa powoływać się na niego, aby wchodzić do mieszkań, przeprowadzać kontrole ani pobierać opłaty. Prawdziwy poradnik jest dostarczany bezpłatnie do skrzynek.
Gdy dostaniesz SMS z linkiem do poradnika, nie klikaj. Prawdziwe komunikaty podają adres wprost: alert RCB z 31 lipca 2026 brzmiał "MSWiA: bądź przygotowany. Pobierz: poradnikbezpieczenstwa.gov.pl". Wpisz go więc w przeglądarce sam. Podejrzane SMS-y z linkami poradnik każe przesyłać pod numer 8080.
Gdzie wchodzi Waystone
Budujemy Waystone, koncepcję asystenta offline, który ma odpowiadać na podstawie oficjalnych poradników i pokazywać stronę, z której pochodzi odpowiedź. Jest w fazie rozwoju, nic nie jest jeszcze w sprzedaży, a po polsku na razie nie odpowiada. Na stronie głównej możesz zgłosić zainteresowanie.