Komisja Europejska chce, żeby mieszkańcy Unii mieli w domu artykuły pierwszej potrzeby na co najmniej 72 godziny. Polski Poradnik bezpieczeństwa mówi o tym samym okresie innymi słowami: domowe zapasy na minimum 3 dni. Poniżej sprawdzamy, co dokładnie napisano w jednym i drugim dokumencie, co z tego jest zaleceniem, a co dopiero planem, i jak te 72 godziny wyglądają w zwykłym mieszkaniu.
Dane z obu źródeł sprawdziliśmy 25 października 2026.
Co napisała Komisja Europejska
Chodzi o Strategię na rzecz unii gotowości, którą Komisja przedstawiła 26 marca 2025. Według jej własnej strony celem jest zwiększenie gotowości cywilnej i wojskowej UE na przyszłe kryzysy. Na liście działań stoi między innymi opracowanie wytycznych dotyczących samowystarczalności ludności na co najmniej 72 godziny.
Komunikat prasowy z dnia przyjęcia strategii mówi to prościej: Komisja chce zachęcać mieszkańców do tego, żeby mieli artykuły pierwszej potrzeby wystarczające na co najmniej 72 godziny w nagłych przypadkach.
Najwięcej szczegółów jest w samym tekście strategii, który Komisja i Wysoka Przedstawiciel opublikowali jako wspólny komunikat. Działanie numer 14 zapowiada, że Komisja zaproponuje państwom członkowskim wytyczne, jak osiągnąć taką samowystarczalność. Uzasadnienie jest krótkie: przy poważnych zakłóceniach najtrudniejszy jest pierwszy okres. Wytyczne mają obejmować między innymi magazynowanie podstawowych zapasów, planowanie na wypadek kryzysu i dostępność schronień.
To dokument z planem działań, a nie ustawa. Nikogo nie zmusza do gromadzenia zapasów, a to, co z tym zrobi Polska, zależy od polskiego rządu.
Czy te wytyczne już istnieją
Nie znaleźliśmy unijnego dokumentu z gotową listą rzeczy dla gospodarstwa domowego. Strona Komisji o ochronie ludności, ostatnio zmieniona 23 marca 2026, pisze tylko, że UE wspiera krajowe organy między innymi wytycznymi o 72-godzinnej samowystarczalności gospodarstw domowych (po angielsku: guidance on 72-hour household self-sufficiency). Jeśli Komisja opublikuje własną listę, dopiszemy ją tutaj.
Na razie to państwa członkowskie piszą własne listy. W Polsce zrobił to rząd.
Co mówi polski Poradnik bezpieczeństwa
Obowiązujący rządowy dokument to Poradnik bezpieczeństwa z numerem publikacji 1/2025. Przygotowały go Ministerstwo Obrony Narodowej, MSWiA i Rządowe Centrum Bezpieczeństwa. Papierowy egzemplarz trafiał do domów w grudniu 2025 i w styczniu 2026, a MSWiA podało, że do końca stycznia obejmie około 16,3 mln gospodarstw. Wersję cyfrową resorty mogą aktualizować, więc sprawdź ją na stronie gov.pl/poradnikbezpieczenstwa. My czytaliśmy PDF z 2025 roku.
Na końcu poradnika stoi Dekalog bezpieczeństwa, a w nim punkt, który pasuje do unijnych 72 godzin: przygotuj domowe zapasy na minimum 3 dni i regularnie je przeglądaj. Pełna lista rzeczy jest w rozdziale o przygotowaniu otoczenia, a przeglądać zapasy trzeba raz na kilka miesięcy, sprawdzając terminy przydatności. 3 doby to właśnie 72 godziny, więc strategia UE i polski poradnik opisują ten sam okres.
Poradnik jest dobrowolny. Ma charakter informacyjny i edukacyjny, a nie obowiązkowy.
Uwaga na starsze liczby
Jeśli w sieci trafisz na inne dane, sprawdź rok. Starsza broszura RCB "Bądź gotowy!" z 2022 roku radziła domowe zapasy na minimum 7 dni i 14 litrów wody na każdego mieszkańca. Według rządowego serwisu nowy poradnik nie jest jej bezpośrednią kontynuacją. Dla zapasów na 72 godziny obowiązuje wersja z 2025 roku.
Co oznaczają 72 godziny w domu
Poradnik nie podaje jednej listy do odhaczenia, tylko kilka grup rzeczy. Zebraliśmy je w tabeli i dopisaliśmy, gdzie padają liczby.
| Grupa | Co wymienia poradnik | Czy jest liczba |
|---|---|---|
| Woda | Minimum 3 litry na osobę na dobę | Tak, jedyna |
| Jedzenie | Żywność gotowa do spożycia | Nie |
| Apteczka | Leki przyjmowane na stałe, środki przeciwbólowe, bandaże, opatrunki na oparzenia, rękawiczki, opaska do tamowania krwotoków, termometr | Nie |
| Higiena | Papier toaletowy, chusteczki nawilżane, pieluchy, worki na śmieci, wiadro z pokrywą | Nie |
| Światło i łączność | Latarka, radio na baterie lub na korbkę, naładowany telefon i powerbank, kable, baterie, świeczki, zapalniczka | Nie |
| Ciepło | Koce, śpiwory, ciepła odzież, źródło ogrzewania niezależne od prądu | Nie |
| Pieniądze | Gotówka w różnych nominałach | Nie |
| Naprawy | Taśmy, folie, zestawy do uszczelniania | Nie |
Przy zwierzętach poradnik każe przygotować zapas karmy, wody pitnej i leków na kilka dni.
Dla jednego domu liczysz to tak. Wodę: 3 litry razy liczba osób razy liczba dni. Jedzenie: to, co jecie normalnie, w wersji, którą da się zjeść na zimno i bez prądu. Resztę odhaczasz jak listę zakupów. Gotowy rachunek zrobi za ciebie kalkulator listy zapasów i plecaka, w którym wpisujesz liczbę osób i dni.
Jak zacząć w jeden wieczór
- Policz, ile osób i zwierząt mieszka w domu, i ustal, na ile dób liczysz. Dla 72 godzin to 3 doby.
- Zacznij od wody. To jedyna pozycja, przy której poradnik podaje ilość.
- Dołóż jedzenie, które nie wymaga prądu ani gotowania. Poradnik dopuszcza dwa sposoby: zapasy trwałe, czyli produkty z długim terminem ważności, albo takie, które po trochu zużywasz i uzupełniasz. Przy drugim kupujesz więcej tego, co i tak jecie, i zjadasz najstarsze pierwsze.
- Sprawdź światło, radio na baterie, naładowany powerbank i gotówkę. To rzeczy, o których przy pierwszym podejściu zapomina się najczęściej.
- Zapisz w kalendarzu przegląd za kilka miesięcy. Poradnik każe sprawdzać zapasy właśnie tak często.
Czego brakuje w tych zaleceniach
Poradnik nie podaje, ile jedzenia to "wystarczająco". Nie ma w nim gramów ani kalorii, więc przy jedzeniu liczysz sam. Jedyna twarda liczba to woda.
72 godziny to też minimum, a nie przewidywana długość kryzysu. Rozdział o długotrwałym braku prądu ostrzega, że przerwa może potrwać nawet kilka dni i że wtedy zniknie dostęp do wody, ogrzewania, internetu i telefonu oraz możliwość płacenia kartą. Dlatego dobrze mieć zapas trochę większy niż na 3 doby. O tym, co robić w trakcie takiej przerwy, piszemy w poradniku o braku prądu, a skrót całego rządowego dokumentu jest w Poradniku bezpieczeństwa w skrócie.
I jeszcze jedno: zapasy domowe to nie to samo co plecak ewakuacyjny. Pierwsze zostają w domu, drugi bierzesz, gdy trzeba wyjść.
Gdzie wchodzi Waystone
Budujemy Waystone, planowanego asystenta na laptopa, który ma odpowiadać na pytania bez internetu i pokazywać stronę źródłową każdej odpowiedzi. Jest w fazie rozwoju, nie jest jeszcze w sprzedaży i po polsku jeszcze nie odpowiada, tylko po angielsku. Nie zastąpi zapasów ani radia na baterie.